back1s.jpg

Επιστροφή στα Περιεχόμενα


Επτανησιακή Σχολή


Με τον όρο επτανησιακή σχολή εννοούμε την λογοτεχνική παραγωγή των Ιονίων νήσων από τις τελευταίες δεκαετίας του 18ου αιωνα έως το τέλος του 19ου αιωνα.Ήρθαν ευκολότερα σε επικοινωνία και σε αμεσότερη επαφή με το δυτικό πολιτισμό, πράγμα που τους έδωσε τη δυνατότητα να αναπτύξουν σημαντική πνευματική δραστηριότητα που εκδηλώθηκε όχι μονο στη λογοτεχνια, αλλα και στη μουσικη και τη ζωγραφικη.
Μετά την κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους (1669), η στρατηγική και εμπορική σημασία των Ιονίων νήσων, που βρίσκονταν πάντα υπό την
κατοχή των Ενετών, αυξάνεται. Τα δυτικά τεχνοτροπικά στοιχεία ενισχύονται και επικρατούν. Στα Επτάνησα συντελείται η βαθμιαία μετάβαση από
το ανατολικό βυζαντινό ιδίωμα στο δυτικό κοσμικό ύφος, που επιβάλλεται ακόμη και στη θρησκευτική ζωγραφική. Οι αλλαγές συνδέονται με την τεχνική της ελαιογραφίας σε καμβά, που αντικαθιστά τη βυζαντινή τεχνική της αυγοτέμπερας σε σανίδι.Ο Παναγιώτης Δοξαράς, ο οποίος έγραψε και θεωρητικά κείμενα, αποτέλεσε τη γέφυρα ανάμεσα στη μεταβυζαντινή και τη δυτική παράδοση. H τάξη των ευγενών, κυρίως όμως η ανάπτυξη της αστικής τάξης, εξηγεί και την άνθηση του κοσμικού είδους της προσωπογραφίας στα Επτάνησα, από το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Η αστική προσωπογραφία έχει εμβληματικό χαρακτήρα. Τα στοιχεία που τη συνοδεύουν τονίζουν το επάγγελμα, και τη θέση του ατόμου μέσα στην κοινωνία. Συχνά, όμως, αποτελούν και διεισδυτικά ψυχογραφήματα. Στο είδος αυτό διακρίθηκαν την πρώτη περίοδο δύο ιερωμένοι, ο Νικόλαος Κουτούζης και ο μαθητής του Νικόλαος Καντούνης. Η ώριμη Επτανησιακή Σχολή απηχεί τις κοινωνικές εξελίξεις και τις αλλαγές που συντελέστηκαν στο χώρο των εικαστικών τεχνών. Τα πορτρέτα χάνουν τον εμβληματικό τους χαρακτήρα. Την άκαμπτη πόζα διαδέχεται μια πιο άνετη στάση των μοντέλων, που δημιουργούν ένα διάλογο με το θεατή (Καλλιβωκάς, Ιατράς, Άβλιχος).
Στην επτανησιακή τέχνη συναντούμε και άλλα είδη, όπως ηθογραφικές σκηνές, τοπία και νεκρές φύσεις.

'''''''''200px-Doxaras-panagiotis-Virgin-Mary.jpeg220px-Self_portrait_by_Nikolaos_Kantounis.jpg 504px-Doxaras-panagiotis-holly-family.jpeg
Π. Δοξαράς, Παναγία (περί το 1700). ΄΄΄΄΄΄ Π. Δοξαράς, Η Αγία Οικογένεια(περί το ''''''''''''Ν. Καντούνης, Αυτοπροσωπογραφία
Ελαιογραφία σε μουσαμά, ΄΄΄΄΄΄΄''''''''''''''''''' 1700).Ελαιογραφία σε μουσαμά, 70 εκ.''''''''''''(αχρονολόγητο;). Λάδι σε μουσαμά,
43 εκ. x 32,5 εκ. Εθνική Πινακοθήκη ΄΄΄΄΄΄''' Χ 59 εκ. Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας.''''''''' 60εκ. x 75 εκ. Εθνική Πινακοθήκη
της Ελλάδας.''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''της Ελλάδας -Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου.





Επτανησιακή Σχολή ( ζωγραφική )

Η Επτανησιακή Σχολή αποτελεί το πρώτο ελληνικό καλλιτεχνικό ρεύμα με σαφείς δυτικοευρωπαϊκές επιρροές, το οποίο εμφανίστηκε στα Επτάνησα στα μέσα του 17ου

αιώνα και διήρκεσε μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα περίπου.

Τα Επτάνησα από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα βρέθηκαν διαδοχικά υπό ενετική, γαλλική και αγγλική κατοχή. Η σχετική ελευθερία που απολάμβαναν οι Επτανήσιοι, η οικονομική τους ευμάρεια και οι πολιτιστικές σχέσεις τους με την κοντινή Ιταλία είχαν ως αποτέλεσμα τα Επτάνησα να γίνουν ο χώρος όπου γεννήθηκε η ελληνική ζωγραφική, ή καλύτερα ο χώρος όπου η ελληνική ζωγραφική εγκατέλειψε την βυζαντινή παράδοση για να στραφεί προς την Δύση. Ένας άλλος παράγοντας που ευνόησε την δημιουργία της Επτανησιακής Σχολής ήταν η μετοίκηση στα Επτάνησα πολλών κρητών ζωγράφων, όταν η Κρήτη πέρασε από τα χέρια των Ενετών στα χέρια των Οθωμανών. Μεταξύ των κυριοτέρων ζωγράφων της λεγόμενης Κρητικοζακυνθινής Σχολής του 16ου και 17ου αιώνα, αναφέρονται ο Μιχαήλ Δαμασκηνός, ο Δημήτριος και ο Γεώργιος Μόσχος, ο Μανώλης και ο Κωνσταντίνος Τζάνες, και ο Στέφανος Τσαγκαρόλος.


Τα πρώτα δείγματα της δυτικότροπης Επτανησιακής Σχολής εμφανίστηκαν στις διακοσμήσεις των οροφών των εκκλησιών, γνωστές ως «οι ουρανίες» ή «τα σοφίτα». Πρωτοπόρος σ' αυτή την αλλαγή ήταν ο Παναγιώτης Δοξαράς (16621729). Μανιάτης στην καταγωγή, ασχολήθηκε αρχικά με την βυζαντινή αγιογραφία την οποία έμαθε κοντά στον κρητικό αγιογράφο Λέο (ή Λέω) Μόσκο. Αργότερα, ο Παναγιώτης Δοξαράς συνέχισε τις σπουδές του στην Βενετία, κι αυτό τον έκανε να εγκαταλείψει την βυζαντινή αγιογραφία και να στραφεί προς την δυτική ζωγραφική. Έτσι, με οδηγό τα έργα του Πάολο Bερονέζε στο Δουκικό Παλάτι της Βενετίας, ο Παναγιώτης Δοξαράς φιλοτέχνησε την ουρανία της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα στην Κέρκυρα. Με το Περί ζωγραφίας σύγγραμμά του (1726) — την πρώτη ελληνική πραγματεία για την αναγεννησιακή ζωγραφική — τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της αντικατάστασης της βυζαντινής από την δυτική ζωγραφική, μία θέση που συζητήθηκε πολύ στον καιρό της και που συζητείται ακόμα και σήμερα.



220px-Birth_of_Virgin_Mary_by_Doxaras.jpeg

Ν. Δοξαράς, Το γενέσιον της Παναγίας
(18ος αιώνας). Λάδι σε μουσαμά,
400 εκ. x 300 εκ. Βυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου.


Επτανησιακή Σχολή ( μουσική )


Η Επτανησιακή μουσική Σχολή είναι η πρώτη "μουσική σχολή" στην Ελλάδα που μιμήθηκε τον δυτικό τρόπο μουσικής (την κλασική μουσική). Ιδρύθηκε από τον Νικόλαο Χαλκιόπουλο Μάντζαρο και διήρκησε από τον 19ο έως τις αρχές του 20ού αιώνα.


Η Επτανησιακή Σχολή μπορεί να χωριστεί σε δύο περιόδους ανάλογα με τις γενιές των συνθετών: την 1η και την 2η Γενιά.


Η 1η Γενιά ( 1815 - 1870 )

Η 1η γνωστή επτανησιακή σύνθεση είναι το (χαμένο) Gliamanti confusi i του Στέφανου Πογιάγου και παρουσιάστηκε στο Σαν Τζιάκομο το 1791. Ο Στέφανος Πογιάγος δημιούργησε επίσης την Παρά Φαιάξοιν άφιξις του Οδυσσέα, επίσης χαμένο έργο.
Παρά τον Πογιάγο, ιδρυτής και 1ος μέλος της Επτανησιακής Σχολής θεωρείται ο Νικόλαος Μάντζαρος (17951872)[3]. Ο Μάντζαρος ήταν Κερκυραίος αριστοκράτης και παρότι είχε μεγάλη επιρροή στην Νάπολη (όπου και σπούδασε) προτίμησε να επιστρέψει στην Κέρκυρα και να εκπαιδεύσει τον τόπο του. Ο Μάντζαρος, έκανε δωρεάν μαθήματα μουσικής (καθώς, παρότι είχε κάνει μουσικές σπουδές, δεν θεωρούσε τον εαυτό του πραγματικό μουσικό δεν ζητούσε λεφτά για τις υπηρεσίες του) με αποτέλεσμα να εκπαιδεύσει πολλούς Επτανήσιους και να σπείρει του σπορούς για την 1η Γενιά Επτανήσιων (αλλά και ταυτόχρονα Ελλήνων) συνθέτων. Οι μαθητές του Μάντζαρου έγιναν αργότερα από τα σπουδαιότερα ονόματα της μουσικής των Επτάνησων, όπως ο Παύλος Καρρέρ, ο Σπυρίδων Ξύνδας, ο Δομένικος Παδοβάς, ο Ιωσήφ Λιβεράλης και ο Διονύσιος Ροδοθεάτος. Oι περισσότεροι από αυτούς συνέχισαν τις μουσικές τους σπουδές στην Ιταλία, έτσι η επτανησιακή τεχνοτροπία έμοιαζε πολύ στην ιταλική και οι Επτανήσιοι συνθέτες ακολουθούσαν πάντα τα ιταλικά μουσικά ρεύματα. Για κακή τύχη, πολλά από τα έργα αυτών των συνθετών έχουν χαθεί. Στην εκπαίδευση των Επτανησίων στη μουσική βοήθησαν, επίσης, και οι διάφορες Φιλαρμονικές, όπως η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας, που ίδρυσε ο Μάντζαρος με τον Ξύνδα το 1840.

Η 2η Γενιά (1870 – 20ος αιώνας)


Η 2η Γενιά θεωρητικά ξεκίνησε κατά το 1870 και σε αυτήν ανήκουν σπουδαίοι εκπρόσωποι της Επτανησιακής Σχολής και όχι μόνο, όπως ο Σπυρίδων Σαμάρας , ο Ιωσήφ και ο Σπυρίδων Καίσαρης και άλλοι πολλοί. Οι εκπρόσωποι της εκπαιδεύτηκαν μουσικά από τους συνθέτες της 1ης Γενιάς. Μετά την προσάρτηση των Επτανήσων στην Ελλάδα, πολλοί συνθέτες της νέας γενιάς εγκαταστάθηκαν στην ηπειρωτική Ελλάδα με σκοπό να διδάξουν την μουσική τους στους ηπειρωτικούς Έλληνες. Έτσι, οι Έλληνες που είχαν συνηθίσει τη δημοτική και βυζαντινή μουσική, γνώρισαν την δυτική τεχνοτροπία μουσικής μέσω των Επτανήσιων. Με την δημιουργία του Ωδείου Αθηνών το 1871, πολλοί Επατνήσιοι πήγαν και δίδαξαν εκεί. Κάποιοι άλλοι Επτανήσιοι συνθέτες αποφάσισαν να κάνουν διεθνή καριέρα, όπως ο Ναπολέων Λαμπελέτ και ο Σπυρίδων Σαμάρας με αποτέλεσμα να γίνουν διάσημοι στο εξωτερικό.

Επτανησιακή Σχολή (λογοτεχνία )


Με τον όρο επτανησιακή σχολή εννοούμε τη λογοτεχνική παραγωγή των Ιονίων νήσων από τις τελευταίες δεκαετίας του 18ου αιωνα έως το τέλος του 19ου αιωνα. Τα επτάνησα δεν γνώρισαν ποτέ την οθωμανική κυριαρχία, όμως για αιώνες βρίσκονταν κάτω από ενετική κυρίως κυριαρχία. Οι λογοτεχνες που εγιναν εκφραστες της δραστηριοτητας αυτης παρουσιαζουν κοινα χαρακτηριστικα τοσο στα θεματα, οσο και στο υφος, που δειχνουν κοινα ενδιαφεροντα, τασεις και αναζητησεις και επιτρεπουν στους μελετητες να τους καταταξουν στην ιδια Σχολη. Στην διαρκεια του 19οθ αιωνα η λογοτεχνικη παραγωγη των Επτανησων περασε στην Ιστορια της λογοτεχνιας μας με το ονομα:Επτανησιακη Σχολη. Η σχολη αυτή παρυοσιασε κυριως ποιητικα εργα (λυρικα, επικολυρικα και σατιρικα) και ακολουθησε το ρυεμα του ρομαντισμου. Η πεζογραφια εμφανιζεται σχετικα φτωχη και περιοριζεται κυριως στο κριτικο δικιμιο. Η Σχολη συνεβαλε και στην αναπτυξη του θεατρου με σημαντικοτερο εργο το Βασιλικο του Ματεσι (1830), το πρωτο θεατρικο μας εργο με κοινωνικο περιεχομενο.

Οι λογοτέχνες που έγιναν εκφραστές της δραστηριότητας αυτής παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά τόσο στα θέματα, όσο και στο ύφος, που δείχνουν κοινά ενδιαφέροντα, τάσεις και αναζητήσεις και επιτρέπουν στους μελετητές να τους κατατάξουν στην ίδια Σχολή.
Στην διάρκεια του 19ου αιώνα η λογοτεχνική παραγωγή των Επτανήσων πέρασε στην Ιστορία της λογοτεχνίας μας με το όνομα: Επτανησιακή Σχολή. Η σχολή αυτή παρουσίασε κυρίως ποιητικά έργα (λυρικά, επικολυρικά και σατιρικά) και ακολούθησε το ρεύμα του ρομαντισμού. Η πεζογραφία εμφανίζεται σχετικά φτωχή και περιορίζεται κυρίως στο κριτικό δοκίμιο. Η Σχολή συνέβαλε και στην ανάπτυξη του θεάτρου με σημαντικότερο έργο το Βασιλικό του Ματεσι (1830), το πρώτο θεατρικό μας έργο με κοινωνικό περιεχόμενο.

Η ποίηση γράφεται αποκλειστικά στην δημοτική γλώσσα με λίγα δάνεια από τα επτανησιακά ιδιώματα και τη λόγια παράδοση.Τα θέματα που πραγματεύονται οι Επτανησιακοί ποιητές είναι: η πατρίδα, η φύση,και ο έρωτας στην πιο αγνή μορφή του.
Οι περισσότεροι από αυτούς επεξεργάζονται με ιδιαίτερη φροντίδα το στοίχο τους, ώστε να δίνουν στα ποιήματα τους όσο γίνεται πιο άψογη μορφή.


Γεναρχης της Επτανησιακης Σχολης είναι ο εθνικος μας ποιητης Διονυσιος Σολωμος.





200px-Solomos_portrait_2.jpg
Διονύσιος Σολωμός (1798- 1857)



Πήραμε συνέντευξη από τον ζωγράφο Γιώργο Παπαβλασόπουλο:


1)Πώς σας λένε;
Γιώργο Παπαβλασόπουλο.

2)Γιατί επιλέξατε να γίνετε ζωγράφος;
Από εσωτερική ανάγκη.

3)Πόσα χρόνια είστε ζωγράφος;
20.

4)Σας αρέσει η δουλειά σας;
Ναι γιατί είναι πολύ δημιουργική.

5)Χρειάζεται ειδική εκπαίδευση;
Φυσικά χρειάζεται να μάθεις τις διάφορες τεχνοτροπίες.

6)Πότε αποφασίσατε τη ζωγραφική ως βιοποριστικό επάγγελμα;
πριν 15 χρόνια.

7)Ποιο ή ποια είναι τα αγαπημένα σας θέματα ζωγραφικής;
Τοπίο, αφηρημένο και μυθολογικά θέματα
.
8)Ποια είναι τα υλικά που χρησιμοποιείται στην ζωγραφική;
Λάδι σε μουσαμά.

9)Πόσο χρόνο χρειάζεται συνήθως ένας πίνακας για να τελειώσει;
Εξαρτάται από την έμπνευση, το μέγεθος και το θέμα . ΠΧ. Ένας πίνακας 50χ70 2-3 εβδομάδες.

10)Πώς διορθώνεται ένα λάθος;
Στην ελαιογραφία μπορείς να διορθώσεις σε επόμενα στάδια με ειδικά βερνίκια και χρώμα ενώ στην υδατογραφία, της οποίας το αποτέλεσμα είναι πιο τυχαίο δεν μπορείς να κάνεις πολλές διορθώσεις λόγω των υλικών.

11)Αποτυπώνεται εμπειρίες και συναισθήματα στους πίνακες σας;
Ναι γιατί ο κάθε πίνακας εμπεριέχει κομμάτια από τον εσωτερικό κόσμο του καλλιτέχνη.

12)Έχετε συνεργαστεί με άλλο ζωγράφο;
Ναι με μερικούς.

13)Έχουν βρεθεί πίνακες σας σε εκθέσεις;
Ναι.

14)Έχετε εκθέσει δουλειά σας στο εξωτερικό;
Ναι.

15)Ποιος είναι ο αγαπημένος σας Έλληνας ή ξένος ζωγράφος;
Από Έλληνες ο κορυφαίος Κερκυραίος ζωγράφος Τάσος Αλαμάνος και από ξένους οι Rembrandt, Veronese και άλλοι.

16)Ποιος είναι ο αγαπημένος σας πίνακας;
Υπάρχουν πάρα πολλοί.

17)Έχετε βραβευτεί ποτέ για έργα σας;
Έργα μου υπάρχουν σε διάφορες συλλογές.

18)Αν δεν είσαστε ζωγράφος με τι άλλο θα μπορούσατε να είχατε ασχοληθεί;
Με κάτι καλλιτεχνικό.

19)Από πόσο χρονών ζωγραφίζετε;
Από μικρός.

20)Ποια άλλη ασχολία έχετε τον ελεύθερο χρόνο σας;
Ακούω μουσική

21)Για ποιο λόγο αρχίσατε να ζωγραφίζετε;
Από εσωτερική ανάγκη καθώς είναι μια δημιουργική ασχολία

22) Πώς αισθάνεστε όταν ζωγραφίζετε;
Δεν μπορείς να περιγράψεις με λόγια αυτά τα υψηλά συναισθήματα που αισθάνεσαι σε μια τέτοια δημιουργική διαδικασία.

23) Έχετε ηλεκτρονική διεύθυνση στο διαδίκτυο;
gpapavlaso@gmail.com


Πίνακες του Γιώργου Παπαβλασόπουλου:



external image Poj2eL44mWgaWpoE2LuM_pyVdqjLwNWj99HT8obfU89fN13fIZrB865nzRmzgB66kAXkV4L78l3_gEew8zGNHwprTqYPKgy2BDYOKhSoS8Cn-CIMjhQexternal image TtjyKEpFVzdfw-8QMN8cKpeO86RscMfy4lPHsFPfX3lmA-OqCzWb_e49LcVMR2kVrBsS_zW4EM6Eh6l_PUlRuMEHOSvjZ4iTpWg1mAGDGbgVRymVnVgexternal image nJULf-dQx8SdwE2AGLHAj3ElLLC2LGPTsqncad5Lk6iAq3thqC4ZcLDQ6W7lSpoOfZx6Uu7hwciIpu2G-u66LmgXSuE75-Tybpx00HUW7iA404xmUysexternal image zztkDMDqO4EskfDLhAu2MhjRJURsI1QFablRX26aysbZ_-1o03-AIEG1N_6IVigc50GFeem5NKPFYe5-jQWhX4Y0FYTEL1RL3mu7Cg2ibm5qWPb0tkYexternal image TbtOevz-lJRCry0vNOVC2ASJCnckUyJw_xV2kB34FX9Oa953vNhX08D49Yz0MKZObJ74f-kA24vwJgc0t9RN1RxHFcj15lGx6vd2SpTaQHF2oD0icAo








Πηγές κειμένου:

1) el.wikipedia.org/wiki/Επτανησιακή_Σχολή_(ζωγραφική)

2) el.wikipedia.org/wiki/Επτανησιακή_Σχολή_(μουσική)
3) www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=386
4) musicstorytelling.blogspot.com/2010/03/blog-post.html

Πηγές εικόνων:


1) el.wikipedia.org/wiki/Επτανησιακή_Σχολή_(ζωγραφική)

2) el.wikipedia.org/wiki/Παναγιώτης_Δοξαράς